مدتها بود که می خواستم راجع به مساله ارتداد در اسلام بیشتر بدانم تا اینکه کتابی* در این زمینه را یافتم و همینطور با یک استاد معارف دانشگاه راجع به این موضوع صحبت کردم که خلاصه آن را اینجا می آورم:

مقدمه:

- اسلام هیچگاه مخالف ابراز عقیده نیست بلکه تنها عقیده ای را محدود می کند که حق آزادی باقی عقاید را سلب کند.

- عباد الرحمن الذین یستمعون القول فیتبعون احسنه:

این آیه دلالت بر آزادی بیان دارد و گرنه شنیدن حرفهای مختلف چگونه امکان دارد.

اهم سوالاتی که در این زمینه مطرح می شود:

۱-کسی که حق دارد دینی را اختیار کند و در انتخاب آن آزاد است چرا حق ندارد آنرا وا بنهد؟ آیا این تحقیق و انتخاب و تغییر عقیده از حقوق انسانها شمرده نمی شود؟ 

۲- چرا یک مسلمان زاده اگر نخواهد دین اسلام را انتخاب کند مهدور الدم است؟

(مهدورالدم یعنی خونش هدر است. یعنی اگر کسی او را کشت بر او گناهی نیست)

پاسخ: 

-  در هیچیک از آیات قرآن احکام ارتداد بیان نشده است و تنها وعده عذاب شدید آخرت داده شده است.

 - قریب به اتفاق فقها حکم مهدور الدم بودن مرتد را در حالتی می دانند که همه شرایط زیر برآورده شود:

۱- خروج از اسلام

۲- انکار جاحدانه اسلام (جحد: انکار کردن شی است با علم به آن)

۳- اختیار کفر

۴- اقدام عملی بر ضد اسلام

- باز نظر فقها این است که در مواردی که برگشتن از اسلام در اثر سوء‌برداشت باشد و قصد عناد نباشد حکم مرتد صادر نمی گردد.

 - اما در مورد مسلمان زاده:

مرتد بر دو قسم مرتد فطری و مرتد ملی است.

مرتد فطری: ‌مسلمان زاده ای که اسلام را انتخاب کند و بعد کافر شود

مرتد ملی: کافری که بعدا اسلام بیاورد و بعد از اسلام رو بگرداند.

همانطور که می بینیم اگر یک مسلمان زاده هیچگاه اسلام را به عنوان دین انتخاب نکند حکم مرتد بر او صادق نیست.

نتیجه:

بنابراین حکم ارتداد برخلاف ظاهرش حکم ظالمانه ای نیست و بیشتر یک حکم سیاسی است تا اسلام را از گزند توطئه های احتمالی برای تخریب محافظت کند و برای افرادی که بدون عناد از اسلام برمیگردند جاری نمی گردد.

* منبع: ارتداد در اسلام نوشته عیسی ولایی - نشر نی